Z badania „Barometr nastrojów VC/PE” przeprowadzonego przez PFR Ventures oraz Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych wynika, że 53,6% zarządzających funduszami Venture Capital i Private Equity spodziewa się poprawy klimatu inwestycyjnego w 2026 roku. Mimo utrzymujących się wysokich wycen i trudności w pozyskiwaniu kapitału.
Wśród prognoz wzrostowych wyróżnia się obszar napływu projektów: 71% funduszy PE spodziewa się w 2026 roku wzrostu liczby firm, które spełniają ich kryteria inwestycyjne. Z kolei wśród inwestorów VC odsetek ten wynosi 60%. Fundusze wskazujące, że przyglądają się dużej lub umiarkowanej bazie firm są przy tym najbardziej optymistyczne: 74% spośród nich spodziewa się wzrostu liczby jakościowych projektów. Polska pozostaje atrakcyjnym rynkiem w regionie, a inwestorzy wskazują również zainteresowanie projektami z Estonii, Rumunii, Czech i Litwy.
Zarządzający wskazali też branże, w których spodziewają się wzrostu wycen – są to: technologie podwójnego zastosowania (dual-use i defence), cyberbezpieczeństwo oraz sektor kosmiczny. Po przeciwnej, spadkowej stronie, znalazły się rozwiązania w zakresie handlu, sprzedaży, obsługi klienta, gamingu oraz ogólnych usług IT. Co ciekawe, inwestorzy mają mieszane zdanie o AI – branża ta pojawia się po obu stronach zestawienia.
Wyzwania – wysokie wyceny i trudności w realizacji exitu
Jak wskazuje barometr, 64% funduszy PE raportuje wyniki spółek poniżej oczekiwań, podczas gdy w segmencie VC odsetek ten wynosi 20%. Widoczna jest również zależność między doświadczeniem a nastawieniem: młodsze fundusze (do 3 lat działalności) częściej oceniają wyceny jako zawyżone, podczas gdy fundusze z dłuższą historią postrzegają je jako racjonalne lub umiarkowanie zawyżone.
„Rynek pozostaje wymagający: wyceny są nadal wysokie, a kluczowym wyzwaniem pozostaje realizacja wyjść z inwestycji. W tych warunkach zespoły koncentrują się na selektywnych inwestycjach i aktywnym budowaniu wartości w spółkach portfelowych” – wskazuje Anna Wnuk, dyrektorka zarządzająca PSIK.
Warto natomiast podkreślić, że nawet 57% funduszy postrzega wyceny spółek jako zawyżone, a 48% nie spodziewa się korekty w 2026 roku i prognozuje stabilizację. Taki sam odsetek wskazuje na ograniczony lub bardzo ograniczony dostęp do kapitału od inwestorów. Realizacja wyjść z inwestycji pozostaje barierą numer jeden: exity najsilniej ograniczają działalność funduszy, plasując się przed niepewnością makroekonomiczną i ograniczoną podażą projektów. Równocześnie, 71% zarządzających wskazuje inwestora strategicznego jako najbardziej perspektywiczną ścieżkę exitu w najbliższych 12 miesiącach.
Problemy z pozyskiwaniem kapitału dla funduszy VC i PE
Pozyskiwanie kapitału od inwestorów pozostaje jednym z najtrudniejszych obszarów dla polskich funduszy – 57% zarządzających ocenia dostępność kapitału od inwestorów jako ograniczoną lub bardzo ograniczoną.
„Dane o dostępności kapitału potwierdzają informacje, które identyfikowaliśmy już przy budowaniu strategii Innovate Poland. W ramach tego programu planujemy udrożnić środki inwestorów instytucjonalnych i prywatnych, którzy nie byli do tej pory aktywni. W rozwiniętych ekosystemach, stanowią oni jedno z głównych źródeł finansowania dla funduszy VC i PE. Nadchodząca zmiana rozwiąże ten problem i zapoczątkuje istotną zmianę dla polskiego ekosystemu. Aktualna wartość programu to 4 mld zł, a środki pochodzą z BGK, PZU, PFR i EIF” – wskazuje Rozalia Urbanek, Chief Investment Officer w PFR Ventures.
Oprócz wspomnianego programu Innovate Poland, autorzy Barometru wskazują na dwa inne sygnały zwiastujące poprawę sytuacji w polskim ekosystemie. Pierwszy to wdrożenie struktury Kwalifikowanego Funduszu Inwestycyjnego dla zarządzających funduszami. Drugim jest rosnącą liczbę założycieli firm technologicznych, którym udało się sprzedać je z zyskiem i alokować nowy kapitał właśnie do funduszy VC lub w formie inwestycji anielskich.